De Wieden, beheerd door Natuurmonumenten, en De Weerribben, beheerd door Staatsbosbeheer, vormen sinds kort samen tot de belangrijkste laagveen-moerasgebieden van West-Europa. Het totale gebied beslaat bijna de hele Kop van Overijssel en ligt ingeklemd tussen Steenwijk, Zwartsluis, Meppel en de provinciegrens met Friesland.
Kenmerkend voor dit Nationale Park zijn de meren, de uitgestrekte rietlanden en de langzaam dichtgroeiende sloten. Het meest spannend echter zijn de geheimzinnige moerasbossen. Al die diversiteit heeft uiteraard een bijzondere aantrekkingskracht op flora en fauna maar natuurlijk ook op natuurliefhebbers die het gebied te voet, op de fiets én per bootje kunnen verkennen.
Tot de 15de eeuw was Nationaal Park Weerribben-Wieden een onherbergzame streek bestaande uit plassen, rietvelden en moerasbos. Een avontuurlijke streek ook waar de mens amper een rol van betekenis speelde en de natuur vrij spel had.
Vanaf de vijftiende eeuw deed de mens er zijn intrede. Toen bekend werd dat het gebied veel veen herbergde, begon men dit af te steken. Stroken kletsnat veen werden naar boven gehaald en te drogen gelegd op smalle 'legakkers'. De zo verkregen turfblokken dienden als brandstof om huizen mee te verwarmen. Turfsteker, dat mag duidelijk zijn, was in die tijd een loodzwaar beroep
Door het afgraven van al dat veen ontstonden zogenaamde gaten waar vooral veel water in achterbleef. De ertussen gelegen broze legakkers of 'ribben' werden door het intensieve gebruik alsmaar brozer. Harde wind en hoge golfslag brokkelden ze af en braken ze uiteindelijk in stukken. Zo ontstonden grote water- en moerasoppervlaktes ofwel 'wijden', in de volksmond wieden genoemd.
Natuur en landschap zijn in Nationaal Park Weerribben-Wieden door de eeuwen heen dus ingrijpend veranderd en nog altijd zijn ze volop in ontwikkeling. Hoe mooi en ongerept het gebied er ook uitziet, het is dus grotendeels door mensenhanden gemaakt. Behalve een oer-Hollands natuurlandschap is het dus ook een oer-Hollands cultuurlandschap. Naast de aanwezigheid van bijzondere flora en fauna is de rijke historie van turfstekers, vaarboeren en rietsnijders nog altijd voelbaar.
Wat betreft de natuur is dit Nationale Park de perfecte leefomgeving voor tal van planten en dieren. Er leven maar liefst 160 soorten van de 'Rode Lijst' met bedreigde planten en dieren. Wilde orchideeën zoals de veenmosorchis en de kleine valeriaan, wateraardbei, echte koekoeksbloem, watermunt en bitterzoet zijn zomaar wat bijzondere planten en wat betreft dieren kun je tijdens een wandeling 'gewoon' een ringslang, zwarte stern, ijsvogel of otter tegenkomen.