De pinksterbloem en het oranjetipje

De pinksterbloem is een echte lentebode. Wanneer de voorjaarszon aan sterkte wint, kleuren veel bermen, slootranden en weides zachtroze door deze rijk bloeiende plant. Vooral op vochtige standplaatsen heeft hij het naar zijn zin.

Net als de meeste mensen hebben pinksterbloemen overigens wel een hekel aan regen. Op regenachtige dagen sluiten ze hun bloemen om ze pas weer te openen wanneer de wolkenlucht zich opent. Ook tegen de avond sluit de plant zijn bloemen om ze bij het krieken van de dag weer hoopvol te openen.

Dat de bloem pinksterbloem heet, wekt de indruk dat hij ook rond Pinksteren bloeit maar bijna elk jaar laten de bloemen zich al ruim vóór Pinksteren zien. Het hoogtepunt van de bloei is aan het einde van april en in het begin van mei. Met een beetje mazzel zijn met Pinksteren nog enkele late bloemen te zien.

Hartklachten

De wetenschappelijk naam van de pinksterbloem is Cardamine. Hierin zitten de Griekse woorden kardia, letterlijk hart, en damao, wat verzachten betekent. Van oudsher gebruikte men de pinksterbloem als middel bij hartklachten en soms bij epilepsie. Vroeger at men de bladeren ook als rauwkost, vooral als medicijn tegen scheurbuik.

Koninginnedag

Is de pinksterbloem met zijn naam verbonden aan het pinksterweekend, het oranjetipje is vooral – hoe toepasselijk – verbonden aan Koninginnedag. Elk jaar rond 30 april vliegt de vlinder uit.

 

De vrouwelijk vlinder is geheel wit. Het oranje in de naam verwijst naar de mannelijke vlinder die opvallend oranje gekleurde vleugeltoppen heeft. Ander kenmerk is de enigszins trage vlucht van de vlinder. Ogenschijnlijk zonder speciaal doel vliegen de diertjes langs bosranden op zoek naar bloemen met nectar.

Kannibalisme

Het vrouwtje van het oranjetipje legt halverwege juni haar eieren. Hierna sterft ze. Gedurende de zomer komen de rupsen tot volle wasdom om daarna als pop te overwinteren. Zodra de lente zich aankondigt, vaak aan het einde van april, vliegt de jonge vlinder uit. De cyclus is rond.

Overigens legt het oranjetipje steeds op elke plant maar één ei want komen rupsen elkaar tegen, dan eet de oudste altijd de jongste op…   

| |